ไฟถนน LED กับ HPS ต่างกันอย่างไร? เลือกแบบไหนให้เหมาะกับการใช้งาน

ไฟถนนช่วยให้ผู้ขับขี่และคนเดินเท้ามองเห็นเส้นทางได้ชัดขึ้นในเวลากลางคืน หลายคนคงคุ้นกับไฟถนนที่ให้แสงสีเหลืองอมส้ม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหลอดโซเดียมแรงดันสูง หรือ HPS แต่ปัจจุบันเราจะเห็นหลายพื้นที่หันมาใช้ไฟถนน LED มากขึ้น

แล้วไฟทั้งสองแบบต่างกันตรงไหน? ลองมาดูเรื่องแสงสว่าง ค่าไฟ และการดูแลรักษา เพื่อใช้ประกอบการเลือกโคมไฟให้เหมาะกับพื้นที่

ไฟถนน HPS คืออะไร?

HPS หรือ High Pressure Sodium คือหลอดโซเดียมแรงดันสูงที่ใช้กันมานานในระบบไฟถนน ให้แสงสีเหลืองอมส้ม และต้องใช้บัลลาสต์กับอุปกรณ์จุดหลอดเพื่อให้หลอดทำงาน

เวลาเปิดไฟ หลอดจะค่อย ๆ สว่างขึ้นจนเต็มที่ หากไฟดับแล้วกลับมาติดใหม่ อาจต้องรอให้หลอดเย็นลงก่อน จึงจะเปิดติดได้อีกครั้ง

ไฟถนน LED คืออะไร?

ไฟถนน LED ใช้แหล่งกำเนิดแสงจากสารกึ่งตัวนำ เปิดแล้วสว่างได้ทันที มีสีของแสงให้เลือกทั้งแสงขาวอุ่นและแสงขาวตามรุ่นของโคม

นอกจากนี้ ยังมีหลายกำลังไฟและหลายรูปแบบการกระจายแสง การเลือกใช้งานจึงต้องดูทั้งความกว้างถนน ความสูงเสา และระยะห่างระหว่างเสา เพื่อให้แสงครอบคลุมพื้นที่ได้เหมาะสม

1. สีของแสงและการมองเห็น

ความต่างที่เห็นได้ชัดคือสีของแสง HPS ทั่วไปให้แสงสีเหลืองอมส้ม ทำให้สีของรถ เสื้อผ้า และสิ่งของรอบตัวดูต่างจากตอนกลางวัน ส่วน LED สามารถเลือกรุ่นที่แสดงสีของวัตถุได้ใกล้เคียงสีจริงมากกว่า จึงช่วยให้มองเห็นสีและรายละเอียดได้ง่ายขึ้น

แต่การเลือกไฟถนนไม่ได้ดูแค่ว่าแสงขาวหรือแสงเหลือง ควรดูความสว่างและความเหมาะสมกับพื้นที่ด้วย เพราะไฟที่สว่างมากแต่แยงตา ก็อาจทำให้มองถนนได้ไม่สบายตาเช่นกัน

2. การใช้พลังงานและค่าไฟ

เหตุผลหนึ่งที่หลายพื้นที่เปลี่ยนมาใช้ LED คือช่วยลดการใช้ไฟได้ เมื่อเลือกโคมให้เหมาะกับถนนและออกแบบแสงอย่างถูกต้อง

อย่างไรก็ตาม วัตต์น้อยกว่าไม่ได้แปลว่าแสงจะเพียงพอเสมอไป เพราะวัตต์บอกปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ แต่ไม่ได้บอกว่าแสงจะลงถึงพื้นถนนมากแค่ไหน ต้องดูประสิทธิภาพและการกระจายแสงของโคมร่วมด้วย

หากอยากรู้ว่าเปลี่ยนแล้วจะประหยัดค่าไฟได้เท่าไร ควรเปรียบเทียบกำลังไฟรวมของระบบเดิมกับระบบใหม่ โดยระบบ HPS ต้องรวมไฟที่บัลลาสต์ใช้ด้วย แล้วนำมาคำนวณตามจำนวนโคมและชั่วโมงที่เปิดจริง

3. การกระจายแสงบนถนน

โคม HPS ใช้ตัวสะท้อนแสงช่วยส่งแสงจากหลอดลงสู่ถนน ส่วนโคม LED ใช้เลนส์หรือชุดควบคุมแสงช่วยกำหนดทิศทางแสงให้เหมาะกับพื้นที่

LED จึงมีรูปแบบการกระจายแสงให้เลือกตามลักษณะถนน แต่ยังต้องเลือกโคมและตำแหน่งติดตั้งให้เหมาะสม หากเสาห่างกันมากเกินไปหรือใช้โคมที่กระจายแสงไม่ตรงกับพื้นที่ ก็อาจเกิดจุดมืดระหว่างเสาได้

4. การเปิด–ปิดไฟ

LED เปิดแล้วสว่างได้ทันที ขณะที่ HPS ต้องใช้เวลาสักพักกว่าจะสว่างเต็มที่ และหากไฟดับชั่วคราว อาจต้องรอก่อนที่หลอดจะกลับมาติดอีกครั้ง

LED จึงสะดวกสำหรับงานที่ต้องเปิด–ปิดหรือปรับระดับแสงตามช่วงเวลา โดยต้องใช้ร่วมกับไดรเวอร์และอุปกรณ์ควบคุมที่รองรับด้วย

5. อายุการใช้งานและการดูแลรักษา

LED คุณภาพดีช่วยลดความถี่ในการเปลี่ยนแหล่งกำเนิดแสงได้ แต่ยังต้องดูแลส่วนอื่นของโคม เช่น ไดรเวอร์ ระบบระบายความร้อน และอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก

ส่วน HPS ต้องตรวจสอบทั้งหลอด บัลลาสต์ และอุปกรณ์จุดหลอด เมื่ออุปกรณ์เสื่อมสภาพก็ต้องซ่อมหรือเปลี่ยนตามความเหมาะสม

การคิดค่าดูแลไฟถนนจึงควรรวมทั้งค่าอะไหล่ ค่าแรง และค่ารถกระเช้าที่ใช้ขึ้นไปซ่อมบนเสา ไม่ใช่ดูเฉพาะราคาหลอดหรือราคาโคมเท่านั้น ก่อนซื้อควรตรวจสอบอายุการใช้งานที่ผู้ผลิตระบุและเงื่อนไขการรับประกันให้ชัดเจน